Sáng kiến kinh nghiệm – Phương pháp rèn chữ đẹp

Rèn chữ đẹp

I. PHẦN MỞ ĐẦU

I.1 Lý do chọn đề tài

“Nét chữ-Nết người”. Như vậy chữ viết đẹp cũng là cách biểu hiện cái đẹp, mà cái đẹp thì bao giờ cũng đáng quý. Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng cũng đã từng nhắc nhở “ Chữ viết cũng là một sự biểu hiện của nết người, dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp, là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy cô và bạn đọc bài, vở của mình…”

Về nét  chữ: thể hiện ngay trên vở các em ghi chép và làm bài tập hàng ngày.Đặc biệt là trong các bài kiêm tra ,bài thi. Không yêu cầu các em viết chữ đẹp,nhưng cần rèn các em biết viết đúng, ngay hàng thẳng lối. Trình bày logic khoa học….

Về nết người:

Cần nói năng, ăn mặc học tập theo đúng tác phong của người học sinh.
Vấn đề “Nét chữ- Nết người” quả thực cần thiết trong dạy học song hãy để chữ viết chỉ là phương tiện còn chất lượng giáo dục lại là vẫn đề chúng ta đáng quan tâm hơn cả. Có lẽ nền giáo dục của chúng ta đang cần có những đổi cải, chuyển biến thật sự và lớn hơn nhiều nếu chúng ta không muốn nó tụt lại đằng sau. Đó là quan điểm giáo dục, quan điểm tiếp cận kiến thức, phương pháp dạy và học và thái độ xã hội đối với học tập, v.v.. Vấn đề là học cái gì, học và dạy thế nào cần được quan tâm nhiều hơn là viết chữ thế nào.

Phong trào “Vở sạch – chữ đẹp” nói lên việc “Luyện nét chữ – rèn nết người” có tầm quan trọng đặc biệt ở Tiểu học. Ngoài ra việc “Giữ vở- rèn chữ” còn góp phần quan trọng vào việc luyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức cần thiết như tính cẩn thận, tính thần kỷ luật và óc thẩm mỹ như cố vấn Phạm Văn Đồng có nói: “Chữ viết cũng là một biểu hiện hiện của nết người. Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối thầy và bạn đọc bài vở của mình”.

Với vai trò là một giáo viên đang trực tiếp dạy lớp 2A, tại trường tiểu học Tô Hiệu tôi luôn tìm nhiều hình thức cũng như biện pháp tô nhất, phù hợp với từng đối tượng học sinh để giúp các em rèn luyện chữ viết và phong cách giữ vở sạchđặc biệt là các em học sinh dân tộc thiểu số. Chính vì thế mà tôi đã dày công rèn luyện và giúp đỡ các em dân tộc từng bước viết chữ đẹp hơn, giữ vở sạch hơn.

Xuất phát từ những hành động cụ thể đó mà tôi đã quyết định chọn làm sáng kiến kinh nghiệm cho năm học 2015-2016 với tên gọi: Những bước cơ bản của giáo viên giúp học sinh dân tộc lớp 2 Giữ vở sạch – rèn chữ đẹp.

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

Mục tiêu:

– Xây dựng cho học sinh dân tộc ý thức tự giác trong việc giữ gìn sách vở và các đồ dùng học tập ngăn nắp sạch đẹp.

– Rèn cho học sinh dân tộc kỹ năng rèn luyện chữ viết, viết đúng, viết đẹp để nâng cao chất lượng viết chũ của cả lớp.

– Hướng học sinh dân tộc vào hình thức tự quản, nâng cao tính kiên trì, chịu khó vượt khó học tập để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.

Nhiệm vụ:

– Giáo viên tìm hiểu các phương tiện, các dụng cụ cần thiết để giúp học sinh dân tộc rèn luyện chữ viết và hướng cho phụ huynh các em trang bị đầy đủ các dụng cụ học tập.

– Bố trí thời gian hợp lý để rèn luyện chữ viết cho các em vào các giờ học khác.

– Hướng dẫn từng bước cụ thể giúp các em xây dnựg ý thức giữ gìn sách vở sạch đẹp.

I.3 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh dân tộc lớp 2 Trường tiểu học Tô Hiệu, xã Ea Púk, huyện Krông Năng – năm học 2014-2015 và 2015-2016.

I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài ở trong trường tiểu học, đặc biệt là các em học sinh dân tộc thiểu số lớp 2.

I.5 Phương pháp nghiên cứu.

a. Phương pháp nghiên cứu lí luận: Tìm hiểu về các văn bản hướng dẫn cách rèn chữ viết cho học sinh và một số lý luận có liên quan đến việc nghiên cứu đề tài.

b. Phương pháp khảo sát: Khảo sát thực tế số lượng, chất lượng rèn chữ viết, ý thức giữ vở sạch của các em học sinh dân tộc lớp 2A. Tìm hiểu những đặc điểm tâm sinh lí của các em. Tìm hiểu hòan cảnh gia đình của cac em để có những biện pháp hữu hiệu giúp các em rèn chữ viết đẹp và giũ vở sạch.

c. Phương pháp khảo nghiệm: Dựa trên luận chứng các văn vản hướng dẫn, kết hợp với khảo sát thực tế. Tôi đã tiến hành khảo nghiệm tại lớp 2A để đánh giá tinh khả thi của nội dung nghiên cứu.

d. Phương pháp Tổng kết: Căn cứ vào những minh chứng đã khảo nghiệm cho thấy tính khả thi của đề tài, tôi tiến hành báo cáo với Ban giám hiệu nhà trường, tổ chuyên môn và đã được sự đồng ý triển khai đại trà tại lớp 2A để giúp các em học sinh dân tộc rèn được chữ viết đẹp, giữ vở sạch qua đó xây dựng tốt phong trào vở sạch-Chữ đẹp tại lớp 2A.

Trong quá trình nghiên cứu tôi còn sử dụng thêm một số phương pháp phụ khác để thực hiện.

 

II. NỘI DUNG

II.1. Cơ sở lý luận

II.1. 1. Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh dân tộc thiểu số:

Đối với học sinh dân tộc, các em thường có tính nhút nhát, rụt rè e ngại trong các cuộc giao tiếp, thiếu tự nhiên. Điều này dẫn đến các em thường kém các bạn trong lớp về học tập nói chung và rèn luyện chữ viết cũng như giữ sạch vở nói riêng. Với đặc thù của địa phương, phong tục tập quán của các dân tộc anh em thường ảnh hưởng rất lớn đến việc hòa nhập trong học tập của mỗi học sinh dân tộc. Bên cạnh đó thì việc dạy học rất cần tạo cho các em nói và viết. Các em cần có cơ hội và nói chuyện với nhau. Điều đầu tiên là các em phải có các kỹ năng đọc, viết để học tập. Nhiều em học sinh dân tộc gặp khó khăn trong trong học tập do đó việc rèn luyện cho các em để sởm hòa nhập với các bạn trong lớp là rất cần thiết và cần phát triển kỹ năng viết bằng cách khuyến khích các em viết đúng,viết đẹp.

II.1. 2. Những quy định về Vở sạch – Chữ đẹp:

Năm 2002 Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành quyết định 31 về việc thay đổi mẫu chữ viết trong trường Tiểu học gồm có 4 kiểu chữ:
+ Kiểu chữ đứng nét đều.
+ Kiểu chữ nghiêng nét đều

+ Kiểu chữ đứng nét thanh nét đậm

+ Kiểu chữ nghiêng nét thanh nét đậm

Trong đó 2 kiểu chữ nét thanh nét đậm được đặc biệt chú ý bởi khi viết kiểu chữ này là một nghệ thuật đỉnh cao.Tuy nhiên, sau mỗi lần thay đổi như vậy lại có những điều làm được và chưa làm được. Thực trạng chữ viết của học sinh hiện nay còn xấu và thiếu chính xác. Các em còn viết sai, viết quá chậm hay có những học sinh viết tốt, nhanh, làm tính giỏi nhưng viết quá xấu, trình bày không sạch sẽ, rõ ràng thì không thể trở thành một học sinh giỏi toàn diện được. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học Tiếng Việt nói riêng và các môn học khác nói chung.

Về vở sạch: Mục tiêu của chương trình môn TiếngViệt và sách giáo khoa mới là nhằm góp phần bồi dưỡng tình yêu cái đẹp,cái thiện, lòng trung thực, lòng tốt góp phần đào tạo con người Việt Nam một cách toàn diện và hiện đại theo kịp các nước phát triển. Để có được người học sinh theo yêu cầu như thế thì bản thân của mỗi giáo viên phải là một tấm gương sáng cho học sinh noi theo. Mỗi việc làm của giáo viên dù nhỏ bé cũng phải hết sức mẫu mực, nếu người giáo viên chỉ giáo dục học sinh bằng lời lẽ không thì chưa đủ, mà cần phải thể hiện bằng những việc làm cụ thể để các em học tập.

Ngành giáo dục và Đào tạo đã khuyến khích giáo viên cần xây dựng cho học sinh ý thức giữ vở sạch thông qua phong trào: “Vở sạch-chữ đẹp”.

II.2 Thực trạng

a) Thuận lợi- khó khăn

* Thuận lợi

Tại lớp 2A tôi chủ nhiệm có 8 em học sinh dân tộc thiểu số (dân tộc Tày), đa số các em đều có đầy đủ dụng cụ học tập của môn Tập viết, vở đúng theo quy định của giáo viên và được bao bọc cẩn thận, có nhãn tên. Học sinh có ý thức học tập tốt, đi học chuyên cần.

Phụ huynh thường xuyên liên lạc với giáo viên để trao đổi việc học tập của các em

Bên cạnh đó, Ban giám hiệu nhà trường có sự quan hơn đến phong trào “ Vở sạch – chữ đẹp” và luôn ủng hộ giáo viên trong việc phát huy tính sáng tạo để giáo dục học sinh phát triển toàn diện.

* Khó khăn

Đối với các em học sinh dân tộc, tri giác của các em thiên về nhận biết tổng quát đối tượng. Trong khi đó, để viết được chữ, người viết phải tri giác cụ thể, chi tiết từng nét chữ, từng động tác kỹ thuật tỉ mỉ. Do vậy khi tiếp thu kỹ thuật viết chữ, học sinh dân tộc không tránh khỏi lúng túng, khó khăn.

Thời gian rèn luyện ở nhà các em rất ít khi thực hiện, mỗi khi đi học về cac em thường theo bố mẹ đi làm rẫy chứ không chịu khó rèn luyện. bên cạnh đó bố mẹ cũng không biết hướng dẫn con cái lên lịch học tập ở nhà mà để các em tự nhiên vui chơi hay đi làm tùy ý.

Một khó khăn nữa đó là các em học sinh dân tộc thường thiếu kiên trì, khó thực hiện các động tác đòi hỏi sự khéo léo, cẩn thận. Một số em vẫn không biết cách viết chữ trên một dòng kẻ mà viết rời rạc, chữ trên, chữ dưới, chữ viết xấu.

b.Thành công-hạn chế:

* Thành công:

Chữ viết là phương tiện giao tiếp chủ yếu và phổ biến. Nếu trong cuộc sống, giao tiếp bằng lời cần sự tế nhị cởi mở và lịch sự thì trong giao tiếp bằng chữ cần vẻ đẹp, tính thẩm mỹ, chữ viết đẹp thể hiện sự tôn trọng của người viết đối với người đọc.

Đối với học sinh lớp 2 nói chung và học sinh dân tộc nói riêng thì việc rèn chữ viết là rất quan trọng mà yêu cầu đặt ra trong giai đoạn này là em nào cũng phải viết chữ thành thạo. Người giáo viên phải làm sao đạt được những yêu cầu đó và chất lượng chữ viết phải từng bước được nâng cao. Các em viết đẹp, thành thạo ,trình bày sạch đẹp thì việc nhận xét bài của giáo viên cũng có phần thuận lợi và tạo điều kiện dành thời gian cho các môn học khác.

*Hạn chế:

Bên cạnh những thành công nói trên thì có những hạn chế sau:

Nếu chữ viết xấu, tốc độ viết chậm, sẽ ảnh hưởng không nhỏ, đến chất lượng học tập của các em.

Với kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy lớp 2 của mình trong buổi đầu nhận và làm quenvới lớp tôi đã điều tra nắm bắt tình hình sách vở, chữ viết của các em đặc biệt tôi rất quan tâm đến các em học sinh dân tộc và tôi luôn luôn mong muốn các em hòa nhập nhanh với các bạn trong lớp, đoàn kết thương yêu đùm bọc lẫn nhau và cùng giúp đỡ nhau tiến bộ. Tôi nhận thấy sách vở của một số em chữ viết to, nhỏ, sai chính tả, tẩy xoá, sách của các em chưa bao bọc, dán nhãn, dụng cụ học tập còn thiếu.

c.Mặt mạnh,mặt yếu:

* Mặt mạnh:

Việc sử dụng các bước giúp học sinh dân tộc giữ vở sạch,viết chữ đẹp đạt được những điểm mạnh sau:

Thứ nhất: giúp các em dễ hiểu hơn khi tiến hành luyện chữ viết.

Thứ hai: Rèn luyện tính tự tin, mạnh dạn không ngại khó, không xấu hổ trước tập thể viết bài chưa chính xác.

Thứ ba: Xây dựng ý thức học tập tự giác, tự tin, sáng tạo trong việc giữ vở sạch,viết chữ đẹp của mỗi cá nhân học sinh. Sớm hòa nhập nhanh với các bạn trong lớp tạo nên khối đoàn kết nội bộ, cùng nhau học tập và tiến bộ.

* Mặt yếu:

Bên cạnh những mặt mạnh của những phương pháp giữ vở sạch,viết chữ đẹp thì việc xẩy ra những điểm yếu là không thể tránh khỏi nếu giáo viên tổ chức không phù hợp, không logic.

Rất dễ gây nhàm chán cho những em học sinh giỏi bởi các em học sinh này có khả năng tiếp thu kiến thức nhanh hơn.

Sử dụng các phương pháp này đòi hỏi người giáo viên phải thật kiên nhẫn, chịu khó từng bước giúp đỡ thì hiệu quả của tiết dạy mới đạt.

d. Các nguyên nhân, các yếu tố:

Qua theo dõi một cách tận tình, chu đáo tôi được biết nguyên nhân đầu tiên các em học sinh dân tộc chưa được trang bị đầy đủ về mặt kiến thức con chữ, phần lớn nguyên nhân dẫn đến việc các em viết sai, xấu là do các em quá yếu về thể chất, cách thức cầm bút của các em không đúng, tư thế ngồi sai, kích cỡ của các con chữ không biết rõ, những nét cơ bản như nét hất, nét móc, sổ thẳng …

Các em còn chưa nắm được, hiếu động không có sự kiên trì, không có ý thức trong việc rèn luyện vì suy nghĩ của các em còn hạn hẹp, chưa hiểu được mình cần rèn luyện để làm gì? Rèn như thế nào? Có ích lợi gì?

Một nguyên nhân khách quan nữa là trong thời gian ba tháng hè các em không được rèn luyện mà chủ yếu đi làm nương, làm rẫy cùng bố mẹ.

Sau khi điều tra tôi rất trăn trở, phải làm sao để khắc phục được tình trạng này.Yêu cầu vở sạch chữ đẹp là phong trào mà nhà trường cũng như ngành giáo dục thường xuyên phát động để khích lệ, động viên học sinh cố gắng thi đua giữ vở, rèn chữ. Giúp các em hòa nhập với các bạn trong lớp để cùng nhau học tập.

Theo tôi, để xây dựng và rèn luyện cho học sinh dân tộc thiểu số có vở sạch, chữ đẹp không phải là một việc làm đơn giản, ngày một, ngày hai vì các em còn quá nhỏ, mới qua giai đoạn mẫu giáo lên tiểu học, lượng kiến thức mới cũng như bài học, bài tập phải ghi chép ngày càng nhiều, các em phải tăng tốc độ viết chữ trong giờ học.Nhiều em đã không chịu khó nắn nót rèn luyện chữ viết,dẫn đến chữ viết xấu,vở bẩn,trình bày cẩu thả, không sạch đẹp được .

Để khắc phục tình trạng này và giúp học sinh giữ vở sạch,viết chữ đẹp có hiệu quả cũng như xây dựng cho lớp học có một nền nếp, một thói quen biết bảo vệ và giữ gìn vở sạch,viết chữ đẹp.

e. Phân tích,đánh giá các vấn đề về thực trạng “giữ vở sạch, viết chữ đẹp”

“Giữ vở sạch –rèn chữ đẹp ” là hai việc làm phải đi đôi với nhau. Vì nếu chúng ta chỉ chú ý rèn chữ đẹp thì chưa đủ mà phải tập cho các em thói quen giữ vở sạch.Thế nhưng để học sinh có một nền nếp, một thói quen tốt giữ vở sạch là rất khó, phải thực hiện ngay từ đầu năm, không để cho các em mắc sai sót rồi mới uốn nắn nên tôi đã tiến hành xây dựng cho các em ngay từ buổi đầu nhận và làm quen với lớp.

Đối với vở nên dùng loại vở không dày hoặc mỏng quá vì dày quá ( loại 200 trang) dù có cẩn thận nhưng khi dùng lâu thì vở cũng không mới và đẹp lâu được. Nếu mỏng quá sẽ làm cho vở mảnh mai dễ bị quăn mép và nhàu. Nên chọn lại giấy dày, cứng có kẻ ô ly rõ ràng, để khi viết nếu có bị đè nặng thì cũng không bị in sang trang bên.

Những đồ dùng đó tưởng như là lẻ thường tình nhưng nếu không có sự hướng dẫn cụ thể của giáo viên chủ nhiệm khi bước vào năm học mới , nhất định phụ huynh sẽ không đáp ứng được yêu cầu tối thiểu đó, chất lượng của phong trào giữ vở sạch, rèn chữ đẹp sẽ thấp,chữ viết của học sinh sẽ bị ảnh hưởng .

Khi có đủ đồ dùng học tập, tôi hướng dẫn học sinh phân môn cho từng vở và ghi nhãn vở để không bị nhầm lẫn. Hướng dẫn các em cách bao bọc, dán nhãn như thế nào cho đẹp. Chọn ra một số vở sách có hình thức bao bọc đẹp,cẩn thận giới thiệu cho các em xem và học tập .

Ví dụ: Vở của một số em bao bìa bóng và dán nhãn vào góc bên phải của vở, ghi rõ họ tên, trường, lớp, tên vở : vở Toán, vở Ghi chung để ghi các môn học như Tự nhiên xã hội, Đạo đức, Thủ công, Chính tả, vở Luyện từ và câu, vở Tập làm văn, vở nháp …)

Để nắm chắc việc thực hiện của các em, tôi kiểm tra kĩ vở, đồ dùng học tập, của từng em. Em nào chuẩn bị chưa đủ, chưa cẩn thận chu đáo tôi yêu cầu các em làm lại ngay, hôm sau tôi kiểm tra tiếp. Tôi cũng không quên nhắc nhở cho các em chú ý khi cho sách vở vào cặp, đối với cặp có hai ngăn thì cho vở và bảng con một ngăn, ngăn còn lại cho sách. Để vở luôn đẹp và mới, không bị quăn mép, nhàu nát tôi hướng dẫn các em thật kĩ tư thế ngồi viết và cách để vở .

Qua thực tế cho thấy vở hay bị nhàu nát quăn góc là do tư thế ngồi viết và cách để vở. Khi viết nhiều em để vở thừa ra ở những vị trí sát cạnh bàn, góc và mép bàn rồi tỳ tay lên khi viết, làm cho vở quăn góc và gãy. Để khắc phục nhược điểm đó,bằng thực tế tôi làm mẫu để học sinh thấy rõ. Đặt vở nghiêng so với mép bàn một góc khoảng 30 o( nghiêng về bên phải ),hướng dẫn cách để tay khi viết, tư thế ngồi viết thật thoải mái, cầm bút nhẹ nhàng rồi yêu cầu học sinh làm theo, giáo viên kiểm tra và kịp thời uốn nắn. Để có được nền nếp, thói quen giữ gìn vở, tôi quy định các em chỉ nên viết một màu mực trong suốt năm học, không được dùng nhiều loại mực vì sẽ làm cho vở bẩn không đẹp mắt, khi viết ở mỗi vở đều có giấy lót tay ( vì tay các em hay ra mồ hồi , dễ làm bẩn vở )ở đầu mỗi buổi học tôi thường kiểm tra vệ sinh tay và yêu cầu học sinh rửa tay sạch trước khi đi học và trước khi vào lớp .

Bên cạnh đó tôi còn hướng dẫn cho các em cách trình bày vở,cách ghi bài , cách gạch hết bài,hết một môn học, ngày học .. .

Ví dụ : Lùi vào một ô để ghi thứ ngày tháng, lùi vào 4 ô để ghi môn học rồi gạch chân cách một ô (vì có nhiều em thường gạch chân môn học sát vào chữ viết nên trông rất xấu), tên bài học phải tuỳ theo mức độ dài hay ngắn mà ghi vào giữa so với tên môn học, gạch hết bài học cần lùi vào3 ô và gạch chừa lại 3 ô chứ không gạch hết cả trang.

III.3. Các giải pháp- biện pháp.

a ) Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.

Quá trình dạy tập viết có quan hệ đến nhiều bộ phận trong cơ thể của học sinh. Việc Tập viết không đảm bảo đúng các quy định được xây dựng trên cơ sở khoa học sẽ đem lại nhiều duy hại suốt đời cho học sinh. Vì vậy mục tiêu của giải pháp này là hướng dẫn học sinh từng bước rèn luyện chữ viết đẹp và cách giữ sách vở sạch sẽ, đúng yêu cầu. Giúp các em có phong cách học tập chỉnh tề hòa đồng với các bạn trong lớp, đoàn kết một lòng, cùng nhau học tập và cùng nhau tiến bộ.

b) Nội dung và cách thực hiện giải pháp, biện pháp.

Để tiến hành giúp các em học sinh dân tộc luyện viết chữ đẹp và giữ gìn sách vở sạch. Tôi chia ra hai nội dung độc lập để cho tiện việc phân bổ thời gian thực hiện rèn luyện cho các em.

* Nội dung thứ nhất: Rèn học sinh viết chữ đẹp.

Bước 1: Chuẩn bị mọi điều kiện cơ sở vật chất và thiêt bị

Sau khi tham khảo một số đồng nghiệp có kinh nghiệm về rèn chữ viết cho học sinh, tôi tiến hành kiểm tra và thăm dò các thiết bị cần thiết cho việc rèn chữ:

– Bút: Tôi đã tìm hiểu về những loại bút đặc biệt mà các em học sinh bậc tiểu học cần viết những loại bút như: Bút máy, bút mực, bút thường gọi là “bút chữ A”. Những loại bút có chất lượng tốt, ngòi bút phải gọn nét, không thanh quá cũng không đậm quá, mực xuống đều, kích thước thân bút phải tương ứng với kích thước bàn tay học sinh, để giới thiệu với phụ huynh mua cho các em theo đúng yêu cầu.

– Vở: Vở trắng, vở có ô li rõ ràng, loại vở 5 ô li, giấy tốt không bị nhòe, vở học phải được bao bọc cẩn thận, phải có nhãn tên bên góc phải. Ngoài ra mỗi học sinh phải có vở luyện viết ở nhà.

– Thước kẻ : Nên dùng thước có chiều dài 20cm, thước vuông dễ cầm.

– Bảng con : Nên dùng bảng khổ 20cm x 30cm, mặt bảng có vạch rõ các ô vuông 3cm x 3cm kèm theo xốp lau bảng. Không nên dùng bảng làm bằng chất liệu mi ca màu trắng, không có ô li, dụng cụ viết bằng bút dạ vì loại bảng này có rất nhiều hạn chế.

– Phấn viết: Dùng phấn trắng mềm (nên sử dụng phấn không bụi), không nên dùng phấn cứng quá hoặc phấn kém phẩm chất, có sạn, vì dùng loại phấn này các em rất vất vả mà nét phấn viết vẫn không rõ ràng, chữ viết không đẹp.

Trong 8 em học sinh dân tộc thì có 2 em có nhà xa, ở với ông bà ngoại nên hoàn cảnh rất khó khăn. Vì thế để giúp các em có đủ dụng cụ học tập và rèn luyện nên tôi đã phải dùng quỹ lớp để mua giúp cac em vở ô li và viết chữ A cho các em luyện viết.

Bước 2: Xây dựng kế hoạch hợp lý để giúp các em rèn luyện:

+ Rèn luyện chữ viết cho học sinh trong giờ Tập viết.

Đối với lớp 2, thì tập viết giúp cho việc rèn năng lực viết thạo. Đọc thông mở đường cho viết thạo.Viết thạo sẽ giúp cho các em ghi nhanh, ghi rõ ràng những điều giáo viên giảng và cả những điều học sinh nghĩ. Nhìn trang vở với dòng chữ đều tăm tắp không bị giây mực,quăn mép,lòng người giáo viên giấy lên một niềm vui. Nhưng muốn viết thạo, học sinh phải cố gắng rèn luyện dưới sự chăm sóc, hướng dẫn tận tình của thầy cô giáo.

Trong mỗi giờ tập viết, tôi luôn dành nhiều thời gian ở bên các em học sinh dân tộc vì các em viết yếu hơn các bạn trong lớp. Tôi tổ chức cho học sinh luyện viết bằng nhiều hình thức khác nhau. Khi viết nếu chữ rời rạc đứt đoạn sẽ làm cho chữ viết trở nên cứng, mất đi sự mềm mại, tính thẩm mĩ của chữ viết. Để khắc phục điều này tôi nhận thấy việc viết mẫu trên bảng lớp của giáo viên rất quan trọng, viết mẫu là thao tác trực quan của giáo viên trên bảng lớp, giúp học sinh nắm bắt được quy trình viết từng nét chữ. Khi giáo viên viết mẫu trên bảng lớp, học sinh được nhìn thấy tay giáo viên viết từng nét, từng chữ, tay đưa nét như thế nào. Do vậy khi viết mẫu tôi viết chậm, viết đúng theo quy tắc viết chữ, đối với những chữ viết khó ( hoặc nét nối )giáo viên phối hợp giảng giải về cách viết, phân tích và viết mẫu đoạn trích những nét đó ra phần bảng phụ, học sinh quan sát lại chữ mẫu và luyện tập thực hành. Từ đó giúp học sinh trau dồi kĩ năng viết chữ, học sinh tận mắt thấy tay viết, nghe tận tai cách viết và sẽ viết đúng, khi học sinh viết sai, giáo viên không viết đè lên mà viết chữ đúng ở bên cạnh để học sinh quan sát, nhận ra ưu, khuyết điểm để rút kinh nghiệm .

+ Rèn chữ viết cho học sinh ở tất cả các môn học:

Đối với học sinh, sự nghiêm khắc của giáo viên về chất lượng chữ viết ở tất cả các môn học là cần thiết, nhiều em cứ nghĩ cần viết đẹp ở vở tập viết còn các môn học khác thì không cần.

Vì thế giáo viên phải thực hiện rèn chữ viết cho học sinh một cách đồng bộ có như thế việc rèn luyện chữ viết mới được cũng cố thường xuyên. Trong những bài tập làm văn,chính tả, toán, giáo viên đều đưa tiêu chuẩn chữ viết,cách trình bày sạch sẽ để khuyến khích động viên học sinh viết cẩn thận cẩn thận khi làm bài .

Bước 3: Hướng dẫn từng chi tiết cho học sinh.

– Muốn học sinh viết đúng và đẹp, trước hết và chủ yếu phải có sự dạy dỗ nhiệt tình và đầy tâm huyết của giáo viên theo một phương pháp khoa học và kinh nghiệm đã được đúc kết, cùng với sự kèm cặp của phụ huynh học sinh thường xuyên sâu sát, sự nổ lực kiên trì của mỗi một học sinh. Do vậy, bản thân tôi không ngừng việc rèn viết chữ đúng và đẹp cho học sinh.

– Để làm gương cho học sinh, chữ viết của giáo viên cần phải chuẩn mực khi chấm bài và ghi lời nhận xét vào bài làm, bài kiểm tra của học sinh, khi ghi sổ liên lạc cũng như khi viết bảng.

– Khi viết bi phải ngồi ngay ngắn, không tì ngực vào bàn,lưng thẳng, đầu hơi cúi, mắt cáchvở khoảng từ 25cm đến 30cm. Tay phải cầm bút, tay trái tì nhẹ lên mép vở để giữ, hai chân để song song thoải mái.

– Cách cầm bút: Học sinh cầm bút bằng ba ngón tay với độchắc vừa phải: Khi viết, dùng ba ngón tay di chuyển bút nhẹ nhàng, từ trái sang phải, còn bút nghiêng về bên phải, cổ tay, khuỷu tay và cánh tay cử dộng theo, mềm mại, thoải mái.

– Cách để vở, xê dịch vở khi viết: Khi viết chữ đứng học sinh cần để vở ngay ngắn trước mặt. Nếu tập viết chữ nghiêng, tự chọn cần để vở hơi nghiêng sao cho mép vở phía dưới cùng với mép bàn tạo thành một góc khoảng 15 độ. Khi viết độ nghiêng của nét chữ cùng với mép bàn sẽ tạo thành một góc vuông 90 độ. Như vậy,để viết theo kiểu chữ đứng haykiểuchữ nghiêng,nét chữ luôn thẳng đứng trước mặt.

– Khi viết bài tuyệt đối không nói chuyện, không được quay tới, quay lui, phải tập trung vào bài viết miệng nhẩm, tay viết và viết thật sạch, thật đẹp.

* Nội dung thứ hai: Giúp các em giữ vở sạch.

Bước 1: Hướng dẫn các em cách giữ vở đẹp.

Tôi luôn quan tâm đến từng em học sinh trong lớp về cách giữ gìn sách vở sạch đẹp. Nhất là các em học sinh dân tộc bởi phần này thì các em rất yếu. Hầu như trong 8 em thì em nào cũng không biết cách bảo quản và giữ gìn sách vở sạch đẹp. Do vậy tôi thường phải đến tận từng em kiểm tra sách vở và hướng dẫn cách bảo quản. Từ bước bọc sách, dán nhãn cho đúng và đẹp cho đến việc giữu gìn.

Bước 2: Tổ chức phong trào thi đua giữ vở sạch, viết chữ đẹp trong lớp:

Bước này được xem là một trong những hoạt động sôi nổi nhất vừa giúp các em phấn đấu giữ vở sạch vừa tạo được không khí học tập vui nhộn, dfdoàn kết và biết cạnh tranh lành mạnh trong việc thi đua. Tôi phân công những em viết chữ đẹp kèm thêm hằng ngày cho bạn dân tộc ngồi bên cạnh, thành lập đôi bạn học tập để các em giúp đỡ lẫn nhau, các em rất vui vì thấy bạn tiến bộ và được cô khen.

Cuối mỗi tháng, tôi lại tổ chức thi đua một lần để tuyên dương những em có vở sạch đồng thời động viên những em chưa đạt tiếp tục phấn đấu. Tôi cho học sinh trích quỹ lớp để mua phần thưởng tặng. Nhiều lúc tôi còn tự bỏ tiền túi để mua dụng cụ học tập như bút chữ A, thước kẻ để tặng các em.

Bước 3: Phối hợp với phụ huynh học sinh:

Đây là lực lượng xã hội quan trọng, vì khi trình độ dân trí ngày càng cao, nhiều phụ huynh học sinh hết sức chăm lo đến con em họ.Tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi để phụ huynh phối hợp nhắc nhở, tạo điều kiện tốt cho các em như : Chọn loại giấy vở, bút tốt, sắp xếp cho các em có góc học tập, kèm cặp cho các em rèn luyện thêm chữ viết ở nhà.

Vì những vấn đề trao đổi với phụ huynh học sinh là cần thiết, thiết thực nên sự phối hợp với các bậc phụ huynh đã giúp ích rất nhiều cho việc nâng cao chất lượng chữ viết của học sinh lớp tôi.

Bước 4: Tổ chức kiểm tra đánh giá việc giữ vở sạch, viết chữ đẹp của học sinh:

Đối với lớp 2 vở luyện viết đúng, viết đẹp được viết vào buổi học thứ hai.Tôi thường xuyên kiểm tra, nhận xét đánh giá khích lệ các em viết tốt đồng thời nhắc nhở những em giữ vở chưa sạch. Động viên nhẹ nhàng những em tiến bộ chậm. Với công việc này, thời gian đầu tôi làm giám khảo nhận xét vở của từng học sinh và xếp theo các loại A, B, C. Sau đó các em được nắm được đầy đủ các tiêu chuẩn của một bộ vở sạch, chữ đẹp tôi để các em làm giám khảo. Mỗi tổ cử 1 người đại diện tham gia vào Ban giám khảo các em rất thích vì cũng, được nhận xét, được đánh giá người khác và điều đó kích thích các em thi đua, phấn đấu giữ vở sạch, viết chữ đẹp.

c) Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp.

Nhà trường quan tâm tạo điều kiện về cơ sở vật chất, đảm bảo đủ điều kiện để dạy 2 buổi/ngày.

Giáo viên: xây dựng phong trào thi đua viết chữ đẹp và giữ vở sạch trong học sinh. Thường xuyên theo dõi, lựa chọn phương pháp dạy học cho phù hợp. Tạo môi trường học tập thoải mái, động viên khen ngợi học sinh kịp thời.

Học sinh: Thái độ, động cơ học tập đúng đắn.

Cơ sở vật chất của nhà trường như: ánh sáng, bàn ghế, bảng lớp… phải phù hợp với đặc điểm lứa tuổi là điều kiện rất quan trọng để rèn chữ viết cho học sinh.

d) Mối quan hệ giải pháp – biện pháp.

Để những giải pháp trên có thể áp dụng được và hiệu quả cao hơn thì cần phải có sự phối hợp hài hòa giữa giáo viên, nhà trường và gia đình :

Với nhà trường cần tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên tiến hành thực hiện công tác giảng dạy một cách đầy đủ nhất, quan tâm đến tinh thần cũng như vật chất, mua sắm các thiệt bị dạy học đầy đủ để giáo viên có điều kiện giảng dạy đúng với kế hoạch đã đề ra.

Với giáo viên cần có lòng nhiệt huyết với nghề nghiệp, thật sự yêu thương và gắn bó với các em, quan tâm và tìm hiểu về đặc điểm tâm sinh lý từng em để có những kế hoạch dạy học phù hợp.Thường xuyên đến thăm các gia đình phụ huynh học sinh để tìm hiểu, trao đổi với họ về việc học tập của các em, xây dựng mối quan hệ mật thiết giữa gia đình, nhà trường và xã hội.

Với gia đình học sinh cần quan tâm chăm sóc đến học sinh, tạo điều kiện cho các em tham gia học tập đều đặn, theo dõi kịp thời những hành vi, thái độ của con em để trao đổi với giáo viên và tìm cách giải quyết.

e) Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

Qua quá trình rèn luyện của học sinh cùng với sự chỉ dẫn của giáo viên thì việc “Rèn chữ – giữ vở” của học sinh dân tộc đã có sự tiến bộ rõ rệt. Kết quả khảo sát của lớp 2A đầu năm học 2014-2015 số liệu cụ thể như sau:

Chữ đẹp cấp trường: 2/8 học sinh dân tộc. (chỉ được công nhận cấp trường chứ chưa có giải thưởng).

Thi vở sạch: có 4/8 học sinh dân tộc được công nhận cấp trường về giữ vở sạch.

Từ những kinh nghiệm “Vở sạch – chữ đẹp” tôi đã áp dụng vào công tác chủ nhiệm của mình đó là chủ nhiệm lớp 2A trong 2 năm liền. Sau khi thực nghiệm, tôi thấy rằng “Vở sạch – chữ đẹp” thật sự là một thử thách nhưng đem lại một kết quả tốt. Chữ viết của học sinh ngày một tiến bộ, dễ nhìn, cách trình bày sạch sẽ, khoa học và có tính thẩm mỹ. Vở được bao bọc cẩn thận, giữ gìn từ đầu năm học cho đến hết năm học.

Với những biện pháp trên, bản thân tôi đã thu được những kết quả khả quan. Và đầu năm học 2015-2016 tôi tiếp tục áp dụng cho cả lớp chung và quan tâm nhiều hơn đến các em dân tộc. Đến nay tuy chưa có kết quả gữa năm nhưngqua kiểm tra tôi nhận thấy năm học này số lượng học sinh dân tộc viết chữ đẹp và giữ vở sạch đã tăng lên rất nhiều. đây là một kết quả đáng kích lệ.

II.4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

Từ chỗ đầu năm nhiều em học sinh dân tộc viết quá xấu, chưa được thẳng hàng, dạng nhiều mẫu mực, vở giấy mực, quăn góc dần dần qua từng tháng các em đều biết giữ vở sạch, viết chữ đẹp, tốc độ viết đúng quy định, bản thân giáo viên khi dạy cũng thấy hứng thú, say sưa nâng cao giờ dạy tốt hơn.Qua những việc làm trên, tôi thấy học sinh ngày càng tiến bộ, phụ huynh rất phấn khởi, tin tưởng. Kết quả cuối học kì I năm học 2015-2016 như sau:

* Kết quả cụ thể:

Xếp loại

Giai đoạn

A

B

C

SL

TL

SL

TL

SL

TL

Đầu năm

0

0%

2

25%

6

75%

Giữa học kỳ I

1

12,5%

4

50%

3

37,5%

Tôi đang phấn đấu vào cuôi năm học 2015-2016 lớp tôi sẽ không còn học sinh dân tộc xếp loại C. Tham gia thi về giữ vở sạch, viết chữ đẹp cấp trường và cấp huyện đạt kết quả cao.

Với nhận thức sâu sắc về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc rèn luyện chữ và giữ vở sạch, trước hết đòi hỏi mỗi người giáo viên phải luôn tự nhủ lòng kiên trì, chịu khó, sự tận tâm tỉ mỉ, năng nổ, nhiệt tình, luôn quan tâm, sâu sát giáo dục các em một cách thường xuyên, liên tục không vội vàng trách cứ các em hay nản lòng và đặc biệt hết lòng vì học sinh thân yêu .

Đối với giáo viên, phải không ngừng tự rèn luyện chữ viết của mình, cần viết chữ mẫu mực, bằng những phương pháp thích hợp, nhẹ nhàng, không khoa trương lý thuyết cao đạo mà sát thực tiễn từ lời nói, cử chỉ, hành động cụ thể, thân mật, luôn xứng đáng là một người “giáo viên chuẩn ” làm tấm gương sáng cho học sinh noi theo .

III. KẾT LUẬN- KIẾN NGHỊ

III.1 Kết luận

Đề tài: “Những bước cơ bản của giáo viên giúp học sinh dân tộc lớp 2 Giữ vở sạch – rèn chữ đẹp” đã được hoàn thiện nội dung nghiên cứu và đã được thực hiện 2 giai đoạn độc lập.

Giai đoạn 1: Tiến hành thử nghiện nội dung nghiên cứu tại lớp 2A, kết quả cho thấy một số thay đổi rõ rệt. Tuy chưa phải là một kết quả như mong đợi bởi đối tượng là học sinh dân tộc thì không thể áp dụng trong ngày một ngày hai mà cần phải có thời gian thực hiện.

Giai đoạn 2: Tiến hành thực hiện đại trà trên một số lớp thuộc các khối 1 và khối 3. Kết quả cho thấy có nhiều em đã viết đẹp hẳng lên. Các em thích thú rèn luyện và thái độ học tập rất tích cực.

Tuy đây chưa phải là một công trình nghiên cứu hoàn hảo mà chỉ là một vài kinh nghiệm nhỏ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

Tôi mong sau này sẽ có nhiều nội dung nghiên cứu hay hơn và chất lượng hơn./.

III.2 Ý kiến đề xuất

– Nhà trường cần đầu tư cơ sở vật chất như một số bàn ghế cho học sinh ngồi rèn luyện chữ viết đúng tư thế.

– Giáo viên cần kiên trì tận tụy hơn nữa đối với việc rèn luyện chữ viết đẹp cho các em.

Trên đây là một vài kinh nghiệm của tôi qua nhiều năm liền giảng dạy lớp 2. Tôi rất mong nhận được sự bổ sung, góp ý của Ban giám hiệu nhà trường và các đồng nghiệp.

Tôi xin chân thành cảm ơn.

 

Ea Púk, ngày 18 tháng 11 năm 2015

Người thực hiện

Hà Thị Anh

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Sách giáo viên Tiếng việt lớp 2
  2. Vở Tập viết lớp 2
  3. Sách dạy Tập viết ở Tiểu học